Erlihioza, dijagnoza koja je izazov čak i za veterinare: Jedan od najčešćih simptoma KRVARENJE IZ NOSA

Jedna od najznačajnijih transmisionih bolesti, od koje obolevaju psi širom sveta je erlihioza i primarno se prenosi putem krpelja. Bolest je prvi put privukla veliku pažnju javnosti tokom rata u Vijetnamu, kada je ogroman broj vojnih pasa stradao od tada nepoznate „tropske pancitopenije“. Danas znamo da je reč o kompleksnom oboljenju koje može varirati od blagih, neprimetnih simptoma do teških, fatalnih krvarenja i otkazivanja organa, u zavisnosti od faze bolesti i imunološkog odgovora domaćina.

Glavni uzročnik ovog oboljenja je Ehrlichia canis, gram-negativna, intracelularna bakterija koja pripada porodici Anaplasmataceae. Specifičnost ovog patogena je u tome što pokazuje tropizam prema ćelijama imunološkog sistema, pre svega monocitima i makrofagima. Glavni vektor prenosa je smeđi pseći krpelj (Rhipicephalus sanguineus), koji se inficira hraneći se krvlju zaražene životinje, a zatim prenosi bakteriju na novog domaćina putem pljuvačke tokom narednog hranjenja.

Nakon inokulacije u organizam psa, uzročnik dospeva u krvotok i limfne čvorove gde inficira monocite. Unutar ovih ćelija bakterija se razmnožava formirajući karakteristične inkluzije poznate kao morule. Inficirani monociti prenose patogen do slezine, jetre i abdominalnih limfnih čvorova, što dovodi do njihove hiperplazije.

Faze i simptomi erlihioze

Bolest prolazi kroz tri kliničke faze: akutnu fazu, koja traje dve do četiri nedelje, subkliničku fazu koja može trajati mesecima ili godinama, gde se uzročnik zadržava u slezini, i hroničnu fazu koja nastupa kada imuni sistem ne uspe da eliminiše patogen, što vodi do ozbiljnih hematoloških poremećaja.

Simptomatologija je izrazito varijabilna i zavisi od stadijuma infekcije. U akutnoj fazi dominiraju nespecifični znaci poput povišene telesne temperature, letargije, anoreksije i uvećanja limfnih čvorova. Najkarakterističniji znaci javljaju se u hroničnoj fazi i direktno su povezani sa trombocitopenijom, odnosno padom broja krvnih pločica. Vlasnici u ovoj fazi najčešće primećuju krvarenje iz nosa (epistaksu), tačkasta krvarenja po sluzokoži i koži (petehije i ekimoze), ali se mogu javiti i hromost usled upale zglobova, kao i oftalmološki problemi poput uveitisa ili retinalnih krvarenja.

Prilikom sekcije ili histopatološkog pregleda, najuočljivije promene su splenomegalija (uvećanje slezine) i hepatomegalija, dok su limfni čvorovi generalizovano uvećani i reaktivni. Na nivou tkiva uočava se perivaskularna infiltracija plazma ćelijama u gotovo svim organima, uključujući bubrege, moždane opne i pluća. Kod hroničnih slučajeva, koštana srž može pokazivati znake hipoplazije svih ćelijskih linija, što klinički korelira sa stanjem aplastične anemije.

Postavljanje dijagnoze erlihioze

Postavljanje dijagnoze zahteva integraciju kliničkih nalaza, hematoloških parametara i specifičnih laboratorijskih testova. U krvnoj slici se najčešće uočava trombocitopenija, anemija i leukopenija. Citološki pregled razmaza periferne krvi ili punktata limfnog čvora može otkriti prisustvo morula unutar citoplazme monocita, mada je njihova detekcija često teška i zahteva iskustvo.

Danas se primarno koriste serološki testovi (poput ELISA testova za detekciju antitela) i molekularne metode (PCR), koje su zlatni standard jer direktno detektuju genetski materijal uzročnika u krvi, omogućavajući dijagnozu čak i u subkliničkoj fazi.

S obzirom na to da erlihioza može ispoljiti širok spektar simptoma, neophodno je isključiti druga oboljenja slične kliničke slike. To se pre svega odnosi na babeziozu, koja se takođe prenosi krpeljima ali primarno izaziva hemolitičku anemiju, zatim na imunomediovanu trombocitopeniju gde organizam sam uništava svoje trombocite. Takođe, diferencijalno-dijagnostički dolaze u obzir bruceloza ili leišmanioza zbog sličnih visceralnih promena, kao i trovanje rodenticidima usled izraženih koagulopatija.

Lečenje erlihioze

Lečenje erlihioze se zasniva na primeni specifičnih antibiotika, pri čemu je lek izbora doksiciklin. Terapija mora biti dugotrajna, obično u trajanju od najmanje 28 dana, kako bi se sprečilo zadržavanje uzročnika u organizmu i prelazak u hronični oblik.

Kod pacijenata sa teškim hematološkim poremećajima neophodna je i potporna terapija, koja može uključivati infuzije, transfuziju pune krvi ili primenu glukokortikoida kako bi se suzbila sekundarna imunološka destrukcija trombocita.

Preventiva se bazira isključivo na rigoroznoj kontroli vektora, odnosno sprečavanju ujeda krpelja. Neophodna je redovna primena ektoparazitika u vidu spot-on preparata, ogrlica ili oralnih tableta sa produženim dejstvom. Pored hemijske zaštite, savetuje se i mehanički pregled životinje nakon svakog boravka u prirodi, s obzirom na to da se rizik od prenosa infekcije značajno smanjuje ukoliko se krpelj bezbedno ukloni u kratkom roku nakon kačenja.

(Telegraf.rs/MSD Veterinary Manual)

Pošaljite nam Vaše snimke, fotografije i priče na broj telefona +381 64 8939257 (WhatsApp / Viber / Telegram).

Ljubimci Telegraf zadržava sva prava nad sadržajem. Za preuzimanje sadržaja pogledajte uputstva na stranici Uslovi korišćenja.