Simptom koji može spasiti život: ZNAK da nastupa jedno od najtežih hitnih stanja u veterinarskoj medicini

Mačija aortna tromboembolija (FATE), poznata i kao sedlasti tromb ili sedlasti embolus, predstavlja jedno od najtežih hitnih stanja u veterinarskoj medicini: nastaje kada krvni ugrušak iznenada prekine dotok krvi u zadnje noge, izazivajući jak bol, paralizu i ozbiljno ugrožavajući život mačke. Za razliku od aneurizmi, koje su kod mačaka izuzetno retke, arterijska tromboembolija predstavlja relativno čestu komplikaciju koja prati srčano oboljenje i zahteva hitnu veterinarsku intervenciju.

Najčešći uzrok nastanka sedlastog tromba jeste hipertrofična kardiomiopatija (HCM), najčešće srčano oboljenje kod mačaka, kod kojeg dolazi do zadebljanja srčanog mišića i povećanja leve pretkomore, zbog čega krv sporije cirkuliše i zadržava se u srcu. Takvi uslovi pogoduju stvaranju tromba u levoj pretkomori. Kada se ugrušak odvoji, krvotokom dospeva u aortu i najčešće se zaglavi na njenom račvanju prema zadnjim nogama, stvarajući takozvani sedlasti tromb. Ređi uzroci uključuju hipertireozu, pojedina tumorska oboljenja, bolesti bubrega, sistemske upalne procese i druga stanja koja povećavaju sklonost ka zgrušavanju krvi.

Arterijska tromboembolija: klinička slika i dijagnoza

Klinička slika razvija se naglo i veoma dramatično: mačka koja je nekoliko trenutaka ranije delovala potpuno zdravo iznenada ne može da se osloni na jednu ili obe zadnje noge, pada, glasno mjauče i pokazuje izrazite znakove bola. Zbog naglog prekida dotoka krvi, zahvaćeni ekstremiteti postaju hladni, jastučići šapa blede ili poprimaju modrikastu boju, a puls na femoralnim arterijama nije moguće napipati. Kod mnogih mačaka prisutno je ubrzano ili otežano disanje, koje može biti posledica bola, ali i istovremene srčane insuficijencije ili nakupljanja tečnosti u plućima.

Dijagnoza se u velikom broju slučajeva može postaviti već na osnovu karakteristične kliničke slike i pregleda. Za procenu protoka krvi koriste se dopler ultrazvuk, merenje koncentracije glukoze i laktata u krvi iz zahvaćenih i nezahvaćenih ekstremiteta, kao i laboratorijske analize.

Nakon stabilizacije pacijenta, ehokardiografija predstavlja najvažniju dijagnostičku metodu za potvrdu osnovnog srčanog oboljenja, procenu veličine leve pretkomore i otkrivanje eventualnih preostalih tromba u srcu. Rendgenski snimci grudnog koša koriste se za procenu pluća i prisustva znakova srčane slabosti.

Arterijska tromboembolija: lečenje i oporavak

Lečenje zahteva hitnu hospitalizaciju i intenzivnu veterinarsku negu. Prvi i najvažniji cilj terapije jeste efikasno ublažavanje izuzetno jakog bola, uz obezbeđivanje kiseoničke potpore kada je to potrebno i stabilizaciju rada srca. Istovremeno se primenjuju antitrombocitni i antikoagulantni lekovi, najčešće klopidogrel i odgovarajući antikoagulansi, kako bi se sprečilo povećanje postojećeg tromba i nastanak novih ugrušaka. Lekovi koji direktno rastvaraju tromb danas se koriste veoma oprezno zbog rizika od ozbiljnih komplikacija, uključujući reperfuzionu povredu tkiva i nagli porast koncentracije kalijuma u krvi.

Tokom oporavka, pojedinim mačkama potrebna je fizikalna terapija kako bi se podstakao povratak funkcije zahvaćenih ekstremiteta. Istovremeno je neophodno lečenje osnovne bolesti srca, jer upravo ona predstavlja glavni uzrok nastanka tromboembolije.

Prognoza ostaje rezervisana i zavisi od više faktora. Veće šanse za oporavak imaju mačke kod kojih je zahvaćena samo jedna zadnja noga ili je očuvana određena motorna funkcija, dok je prognoza znatno nepovoljnija kada su zahvaćene obe noge ili kada je prisutna izražena srčana insuficijencija. Čak i nakon uspešnog oporavka postoji povećan rizik od ponovnog nastanka tromboembolije, zbog čega su neophodni doživotna terapija i redovne kontrole kod veterinara, po mogućnosti kardiologa.

Pravovremeno prepoznavanje simptoma može značajno uticati na ishod lečenja. Svaka mačka koja iznenada izgubi mogućnost oslanjanja na zadnje noge, pokazuje jak bol ili otežano diše, zahteva hitan odlazak veterinaru, jer od brzine postavljanja dijagnoze i započinjanja terapije često zavisi mogućnost oporavka.

(Telegraf.rs/Merck Veterinary Manual)

Pošaljite nam Vaše snimke, fotografije i priče na broj telefona +381 64 8939257 (WhatsApp / Viber / Telegram).

Ljubimci Telegraf zadržava sva prava nad sadržajem. Za preuzimanje sadržaja pogledajte uputstva na stranici Uslovi korišćenja.